- Antsipiriany
- Atolotr'i : Ratovoarivelo Ndrasantsoa Marie Frédeline
- Sokajy : Ireo kintan'ny finoana
- Mpamaky : 3
Maro ireo olomasina mitondra ny anarana hoe Julien fa ny tsarovana ny 09 janoary dia i Masindahy Julien d'Antioche, vadin'i Masimbavy Basilisse. Izy ireo dia antsoina hoe mpivady virjiny, relijiozy martiry. Na dia maty tamim-pitiavam-bavaka aza i Basilisse dia nantsoina tamin'ireo anarana mitovy ireo izy roa.
Zanak'olona mpanankarena i Julien, tian'ny ray aman-dreniny hanambady izy nefa te hitana ny fahadiovany. Nanambady ihany i Julien ary nifanaraka izy roa fa hifanaja amin'ny fahadiovan-tena ka nifidy ny tsy hiara-mitoetra. Rehefa samy maty ny ray aman-dreniny avy, dia samy nivarotra ny lovany izy ireo satria samy nanam-be. Nentin'izy ireo nanampiana ireo mahantra izany ka nanoneran'izy ireo trano nikarakarana ireo olona sahirana. Maro ireo tovolahy nanara-dia an'i Julien tamin'izany asa fitiava-namana izany; toa izany koa ireo tovovavy nanao ho fakan-tahaka ny fiainan'i Basilisse ka nanaraka azy.
Tany amin'ny faritra tatsinanana dia nanohy ny fanenjehana nataon'i Dioclétien ny Amperora Maximin II. Nandefa an'i Marcien, manam-boninahitra izay tena olon-doza tokoa, tany Antioche izy mba hanenjika an'i Julien. Nakarina fitsarana i Julien, nandrehetana afo ny zoron-trano efatra nitsarana azy, fa niala maina ny mpitsara satria tsy may tao izy. Naverina teo amin'ny fitsarana indray izy, nokapohina tamin'ny tady navona, ary niharitra an'izany. Nisy miaramila anefa voan'ilay tady ny masony ka tsy nahita intsony, nefa nositranin'i Julien. Nogadraina vy izy ary notarihina eran'ny làlana. Tamin'io fotoana io nahita izany fihetsika feno habibiana izany i Selze zanak'i Marcien vao fito taona monja. Tohina izy nahita ny herim-pon'i Julien ary nilaza ampahibemaso fa hiditra ao amin'ny ankohonam-piainan'ny Tompo. Nalain'i Marcien i Selze sy i Julien ka nalatsany tao anaty lavaka, vao latsaka tao anefa izy ireo dia ny hazavan'ny lanitra no namirapiratra nanazava azy ireo ary niova ho manitra ilay fofona tsy azo niainana tao anatin'ilay lavaka. Noho ny fahitana izany fahagagana izany dia efa ho roapolo ireo mpiambina azy mianaka ireto no nibebaka.
Nanomana toerana handorana an'i Julien sy ireo mpiara-dia aminy i Marcien, nofenoiny menaka sy diti-kazo io toerana io. Tamin'io fotoana io dia nisy mpanompo sampy nandalo ary nitondra razana teny an-dàlana. Nangatahan'i Marcien i Julien hanagana izany ho velona, ka rehefa avy nitalaho tamin'Ilay Tompon'ny aina i Julien dia nitsangana ilay maty ary nilaza io fa i Jesoa Kristy irery ihany no Andriamanitra tokana ka hotompoiny mandram-pahafatiny mba hanala ny fahotany. Tsy nampihontsona an'i Marcien io fahagagana io fa nentiny ihany ireo andiana kristianina ho dorana, akory anefa fa niova ho loharano ilay menaka sy diti-kazo efa nomanin'i Marcien, hany heriny nampiditra am-ponja ireo kristianina ireo. Nirahan'i Marcien ihany ny vadiny mba hampiova hevitra an'i Selze zanany hiverina amin'ny fanompoan-tsampy, nefa nony tonga tao dia ny vadin'i Marcien indray no nangataka hatao batemy ka ny zanany no ho mpiantoka azy amin'izany. Natsipy tao amin'ireo biby masiaka àry ireo kristianina ireo, ka nefa tsy nisy sahy nikitika ireto biby fa vao mainka aza nanafosafo azy ireo no nataony. Hany herin'i Marcien dia nasainy notapahana ny lohan'izy ireo.
- Antsipiriany
- Atolotr'i : Ratovoarivelo Ndrasantsoa Marie Frédeline
- Sokajy : Ireo kintan'ny finoana
- Mpamaky : 3
Nenjehina izy tamin'ny fandalovany tao Parme, nohidina an-tranomaizina nefa ny alin'iny ihany izy dia nandositra. Tokony ho tamin'ny taona 250 izy no nohamasinin'ny Papa ho eveka ka nalefa nitory ny Vaovao Mahafaly tany Gaule niaraka tamin'i Masindahy Denis sy Masindahy Rieul.
Namakivaky an'i France izy ary nitoetra tao Caesaromagus na Beauvais ankehitriny. Ny toe-panahiny, ny asa nataony sy ny fahagagana vitan'i Lucien tao Beauvais dia nampibebaka olona maro efa ho 30.000. Ny taona 390, nanenjika ny kristianina ny Amperora Dioclétien ka nandefa an'i Latinus sy Jarius ary i Antor mba hamono an'i Lucien. Rehefa fantatr'i Lucien izany loza nananontanona azy izany dia nandeha nialokaloka tany Montmille izy niaraka tamin'i Maxien sy Julien. Hitan'ireo Romanina anefa izy ireo ka avy hatrany dia notapahana ny lohan'i Maxien sy i Julien. I Lucien kosa nokapohan'izy ireo tamin'ny firitsoka vao notapahan-doha.
Taorian'ny nahafatesan'i Lucien dia nohodidinin'ny hazavana ny vatany ary ireo olona nanatrika teo dia nandre feo nilaza hoe: "Mahereza ry mpanompo tsara sy mahatoky, izy tsy natahotra nandatsaka ny ràny ho ahy. Avia, raiso ny satro-boninahitra nampanantenaiko anao." Nitsangana tamin'izay ny vatan'i Lucien ka nandray ny lohany ary nizotra nankany Beauvais. Rehefa tonga teo amin'ny farihin'i Beauvais iszy dia nijanona ary teo no nalevina ny vatany. Anisan'ireo olomasina antsoina hoe "céphalophore" izany i Masindahy Lucien.
Marihana fa i Lucien no eveka voalohan'io toerana io. Nanorenana trano fitokana-monina lehibe teo amin'io toerana nitahirizana ny "reliques" an'i Lucien io. Rava matetika anefa izy io noho ny fanafihana nataon'ireo mpikomy, nefa na izany aza mbola misy fiangonana hanajana azy ao amin'ny Notre-Dame du Thil ao Beauvais. Mbola misy manao fivahinianana masina ihany koa any Montmille, ilay toerana namonoana azy.
Ny tarigetram-piainan'i Masindahy lucien dia ny hoe: "Mino amin'ny foko aho, miaiky ny vavako fa i Jesoa Kristy no Zanak'Andriamanitra".
- Antsipiriany
- Atolotr'i : Ratovoarivelo Ndrasantsoa Marie Frédeline
- Sokajy : Ireo kintan'ny finoana
- Mpamaky : 3
I Masindahy Raymond de Penyafort no ankalazaina ny 07 janoary. Teraka tokony ho tamin'ny 1175 tao amin'ny lapam-pianakaviana tao Vilafranca de Penedès akaikin'i Barcelone i Raymond. Fianakavian'ny mpanjaka tao Aragon sy ny Comte tao Bercelone izy.
Niofana sy ny nianatra tao amin'ny sekolin'ny Katedralin'i Barcelone i Raymond ary vao 20 taona monja dia efa nampianatra ny taranja "réthorique" sy "logique" tao amin'io sekoly io. Ny taona 1210 izy no nandeha nadalina ny "Droit civil" sy ny "Droit canonique" tany Bologne ary dia an-tongotra no nadehanany nankany ka namakivakiany an'i Arles sy Turin. Ny taona 1216, nahazo ny mari-pahaizana maha "docteur" izy ka nijanona tao Bologne nandritra ny telo taona nampianatra ny "Droit canonique". Nahomby tokoa izy tamin'izany ary nomen'ny olona tao fankasitrahana. Nomeny ny pretra tao amin'ny paroasy ny ampahafolon'ny karamany, ary ny ambiny kosa nozarainy tamin'ny mahantra afa-tsy izay nilainy teo amin'ny fiainana.
Rehefa henon'ny eveka tao Barcelone ny laza tsaran'i Raymond dia nantsoiny ary noraisiny ho seminarista tao amin'ny diosezy. Notendreny ho "chanoine" tao amin'ny Katedraly tao Barcelone i Raymond, avy eo lasa "Prévaut du chapitre". Nandray ny laharan'ny "Archidiacre" izy ary notendrena ho "Grand vicaire" sy "Official" ny taona 1220. Ankoatra ny fanomezana lanja lehibe ny fankalazana ny Fiakaran'ny Tompo dia niasa mafy izy tamin'ny fikarakarana ny mahantra ka nantsoiny hoe "créanciers" ireo olona ireo. Ny taona 1222, nifindra tany amin'ny fikambanan'ny Dominicains izy ary tany no naoratany ilay boky hoe "Summa de Poenitentiae" tamin'ny fotoana nanaovany fibebahana manokana tamin'ny hadisoana vitany fony izy pretra diosezanina.
I Raymond no nisava làlana ny solontenan'ny Fiketrahana Masina tamin'ny irak anataon'io solontena io tao Espagne, ary nandray anjara tamin'izany iraka izany izy. Ny 28 novambra 1229 izy no notendren'ny Papa Grégoire IX hitory teny tany amin'ny faritr'i Arles sy Narbonne nandritra ny ady ho an'ny Tany Masina notarihan'i Jacques I avy ao Aragon hanala ireo Maures avy any Majorque. Nantsoin'ny Papa Grégoire IX ho any amin'ny Fiketrahana Masina izy avy eo ho mpitantana azy ara-panahy sy hiandraikitra ny Fiangonana tao aminy, ary handinika ihany koa ireo raharaham-pitsarana sy ny lalàna ary ireo didy histivolana. Tamin'izany no namoahana ilay horonan-taratasy na ny "bulle" hoe: "Rex pacifus" ny 05 septambra 1234. Trotraky ny havizanana sy ny aretiny izy ka niverina tany Espagne ny volana avrily 1236. Marihana efa notendrena ho Arsevekan'i Taragone izy ny taona 1234, fa nolaviny io.
Nandray anjara mavitrika tamin'ny fitoriana ny Vaovao Mahafaly teo amin'ireo Jody sy Silamo ihany koa i Raymond. Niady tamin'ny fampianaran-diso niely tao Catalogne tao Espagne izy. Nanorina sekoly fanofanana misonera, hianarana ny fiteny tatsinanana izy, toy ny sekoly fianarana teny arabo tao Tunis ny taona 1275. Ary ny sekoly fianarana ny teny hebrio tao Murcie 1266. Rehefa tsy nanana andraikitra lehibe tao amin'ny fikambanan'ny Dominicains izy dia nihomana ny ho tsara fahafatesana ka noraisiny an-kafaliana ny aretina farany nahazo azy. Teo anatrehan'ireo mpanjakan'i Aragon sy Castill izy no nodimandry ny 06 janoary 1275, andro fankalazana ny Epifania.
Ny taona 1279, tamin'ny Konsily tao Taragone dia efa nangataka tamin'ny Papa Nicolas IV ireo eveka mba hanambara ny maha olomasina an'i Raymond noho ny fhamasinany tamin'ny fanompoana ny rariny. Ny Papa Paul III no nanambara azy ho olontsambatra ny taona 1542. Ary ny Papa Clément VIII no nandratra azy ho eo amin'ny laharan'ny olomasina ny 29 avrily 1601.
- Antsipiriany
- Atolotr'i : Ratovoarivelo Ndrasantsoa Marie Frédeline
- Sokajy : Ireo kintan'ny finoana
- Mpamaky : 3
Ny 06 janoary no ankalazaina ny fisehoan'i Jesoa Zanak'Andriamanitra eo amin'izao tontolo izao, Ilay Mesia, Teny tonga nofo eo amin'izao tontolo izao novangian'ireo Majy antsoina koa hoe Epifania. Marihana fa noho ity daty ity andro fiasana no mahatonga ny firenena sasany hankalaza azy ny alahady faharoa aorian'ny Noely.
Antsoina ihany koa hoe "théophanie" ity fankalazana ity, izay midika hoe "fisehoan'Andriamanitra". Teo amin'ny kolontsaina grika ny hoe "épiphane" dia ireo andriamanitra miseho amin'ny olona toa an-dry Zeus, Athéna, Hermès sy Poséidon... Fa ho antsika kristianina kosa dia i Kristy Ilay Andriamanitra niseho teo amin'izao tontolo izao araka ny voalazan'i Masindahy Matio 2, 1. 2. 10-12 no ankalazaina eto. Niseho tamin'izao tontolo izao tamin'ny endriky ny zaza nateraka Andriamanitra. Miseho eo amin'ny tantara sy ny fotoana Izy dia teo amin'ny vahoaka Jody izany. Rehefa avy niseho tamin'ireo madinika Izy, ireo mpiandry ondry, dia naka toerana ihany koa ary niseho tamin'izao tontolo izao tao anatin'ny fahasamihafana izay soloin'ireo Majy tena. Ambara fa avy amin'ny firenena samy hafa izy ireo.
Ao amin'ny filazan'i Masindahy Matio dia tsy misy filazana mihitsy ny anaran'ireo Majy na ny isan'izy ireo fa ny tolotra izay miisa telo no ambara ao ka izay no nahatonga ny filazana fa telo ireo Majy tonga namangy an'i Jesoa. Tamin'ny taonjato faha-8 no nahitana ny dikan-teny latinina voalohany milaza ny anaran'ireo Majy ireo ary noheverina fa avy amin'ny lahatsoratra grika avy any Alexandrie tamin'ny taonjato faha-6 ity lahatsoratra nadika tamin'ny teny latinina ity. I Bède, ilay mpitoka-monina Anglisy teraka tamin'ny taonjato faha-7 tany ho any no nanome ny fiavian'ireo Majy ireo. Izao no voalazany, misolo tena ireo kaontinanta telo ireo Majy ireo dia i Azia, i Afrika ary i Eoraopa. Ambara ihany koa ny antsipirian'ny endriki'reo Majy ireo: ny voalohany dia i Melchior, lehilahy antitra fotsy hoditra, be volombava sy voloina, nitondra volamena izay famantarana ny maha-mpanjaka. Ny faharoa dia i Gaspar, tanora mena volon-koditra, nanolotra emboka manitra famantarana ny maha-Andriamanitra. Ary ny fahatelo dia i Balthazar, miendrika olond-dehibe be volombava mainty hoditra, nanolotra ny mira mampahatsiahy fa hanadalo fahafatesana ny Zanak'Olona.
Marihana fa nanomboka tamin'ny taonjato faha-12 no nankalazaina tao amin'ny Fiangonana ireo Majy mpanjaka ireo. Nisy "reliques" avy any Milan, nambara fa an'ireo Majy ireo, ary i Frédéric Barberousse no namindra azy tany Cologne, ary mbola voatahiry ao amin'ny Katedraly ao an-toerana io vata ambara fa misy ny "reliques" an'ireo Majy ireo.
- Antsipiriany
- Atolotr'i : Ratovoarivelo Ndrasantsoa Marie Frédeline
- Sokajy : Ireo kintan'ny finoana
- Mpamaky : 3
I Masindahy Édouard no tsaroana isaky ny 05 janoary. Teraka teo anelanelan'ny taona 1002 sy 1004 i Édouard. Ny taona 1003, rehefa nanafika an'i Angleterre ny Danois dia nentin'i Emma reniny nandositra i Édouard sy i Alfred rahalahiny, nialokaloka tany amin'i Richard II tao Normandie. Ny taona 1041 dia niverina tany Angleterre izy.
Ny 08 jona 1042, nodimandry i Knut ka izy no nandray ny fanjakana ary nomena ny satroboninahitra tao amin'ny Katedraly tao Winchester ny 03 aprily 1043. Marihana fa izy no mpanjaka tao Angleterre talohan'ny nandrombahan'i Guillaume le Conquérant ny fanjakana.
Nanamarika ny fanjakan'i Édouard ny filaminana sy ny fandriam-pahalemana. Tamim-panentren-tena sy fahendrena azy fahaiazana no nanaovany ny fifanarahana sy ny fampihavanana. Rehefa tsy mahomby ny fanafihan'ireo Danois dia milamindamina ny fanjakany. Ny 23 janoary 1045 no nampakatra an'i Edith ho vady izy ka noho ny fitiavam-bavaka nananany dia nohajainy fatratra ho toy ny anabaviny io vadiny io.
Teo ihany koa ny fampanjakany ny rariny sy ny fitsimbinana ireo mahantra sy sahirana. Nony tany Londres sy Westminster izy ary tany no nanorina Katedraly ka fotoana vitsy taorian'ny fitokanana io fiangonana io izy no nodimandry ny 05 janoary 1066.
Ny teny hoe Édouard dia avy amin'ny fiteny germanique "ed": harena sy "warden": miandry. Olona tony, tsy dia be teny ary saro-kenatra ireo Édouard. Tia mikaroka zava-baovao amin'ny tany vaovao izy ireo ary mila miova hatrany. Tiany ny miaina ny toe-javatra tsy ampoizina. Miandrandra fahafahana sy fahaleovan-tena hatrany ireo hoe Édouard. Afaka miova toerana sy asa izy eo amin'ny fiainana.
Malagasy (mg-MG)
French (fr-FR)
English (United Kingdom)